گروه ديگرى كه دست به جراحىهاى كوچك مىزند دلاك‌ها ( سلمانىها ) بودند كه بالطبع اطلاع علمى در اين زمينه نداشتند . در دورهء صفويه دلاك‌ها به هيچ وجه طبقه پائينى از اجتماع محسوب نمىشدند البته در بين خود ايشان نيز اختلافاتى از نظر خوبى و بدى كار وجود داشت به علاوه از نظر خدماتى كه انجام مىدادند نيز گوناگونىهائى با يكديگر داشتند براى مثال عده‌اى فقط به تراشيدن سر و صورت اكتفا مىكردند درحالىكه برخىها مثل پزشكان عمومى امروز جراحىهاى كوچك را نيز انجام مىدادند « 2 » . بالاترين فرد اين گروه خاصه تراش نام داشت كه در واقع سلمانى شاه و هم‌تراز جراح محسوب مىگشت . اين وظيفه او بود كه در صورت لزوم از شاه خون بگيرد و هروقت كه دستور مىدهد ريش او را بتراشد . كار او به قدرى مهم بود كه تحت هيچ شرايطى نمىتوانست آن را به ديگرى واگذار كند . اين شخص علاوه بر فصد و تراشيدن صورت ، شاه را در حمام مشت و مال نيز مىداد ( هنوز هم در هندوستان سلمانى را در كار ماساژ متبحر مىدانند - م ) جؤن فرير پس از مسافرتى كه در سال 1038 به ايران انجام داد دربارهء افراد اين گروه چنين مىنويسد : « پس از آن كه مشترىها مدتى درازكش روى كف مرمرين ( حمام ) منتظر ماندند دلاكان كه كارشان اين است شروع به پيچ و تاب دادن دست و پا و مفاصل ايشان مىكنند و اين كار را با نرمش و تبحر خاصى كه قابل تحسين است انجام مىدهند به نحوى كه سرانجام هيچ عضله ، اندام و يا مفصلى باقى نمىماند كه آن را ماساژ نداده باشند » . هر حمامى داراى تعدادى دلاك بود . در كتاب حاجى باباى اصفهانى نوشته شده است : « من علاوه بر تراشيدن سر ، تميز كردن گوش و مرتب كردن ريش و سبيل در سر حمام نيز معروفيت خاصى پيدا كردم زيرا هيچ‌يك از دلاكان بهتر از من به نحوهء كيسه كشيدن ، و صابون زدنى كه در هند و كشمير و تركيه رواج داشت واقف نبود و علاوه بر آن من هنرمندى خاصى در شكستن رگ‌ها و كيسه‌زنى « 3 » پرطنين بدون درد داشتم » .

--> ( 2 ) - صنف دلاك در دورهء صفويه به دو گروه متمايز تقسيم مىشد ، اول آن‌هائى كه فقط به تراشيدن سر و صورت مىپرداختند و در واقع كار سلمانىهاى امروز را انجام مىدادند . اين گروه محل كار مشخصى نداشتند و كار خود را در كنار معابر عمومى انجام مىدادند دوم كسانى كه علاوه بر اصلاح موى سر و صورت اعمالى از قبيل شستشوى تن مشترى ، فصد ، مشت و مال و برخى خدمات ديگر را نيز انجام مىدادند اين افراد محل كار مشخصى در حمام‌هاى شهر داشتند ( مترجم ) ( 3 ) - در حمام‌ها رسم بر اين بود كه دلاك در حين كيسه كشيدن هرچند گاه يك بار دست خود را به بدن مشترى مىكوبيد و اين كار او بدون اين كه دردى ايجاد كند صداى بلندى توليد مىكرد و هر قدر دلاك در كار خود تبحر بيشترى داشت اين عمل وى صداى بلندتر و پرطنين‌ترى ايجاد مىكرد ( مترجم )